Dieta w cukrzycy: mniejsze dawki insuliny, lepsze wyniki

Wstęp

Cukrzyca nie kończy się na tabletce ani na zastrzyku. Każdy posiłek, który zjadasz, jest jak kolejna dawka leku - może pomóc albo zaszkodzić. I to jest dobra wiadomość, bo akurat na tę część leczenia masz realny wpływ. W gabinecie MED LINE prowadzę pacjentów, którzy zgłosili się z coraz wyższymi dawkami insuliny, rosnącą wagą i przekonaniem, że "już nic się nie da zrobić". Po kilku miesiącach współpracy - w porozumieniu z ich diabetologiem - dawki spadały, waga schodziła, a energia wracała. Także u osób po 70. i po 80. roku życia.

Dieta w cukrzycy to nie lista zakazów

Większość osób z cukrzycą słyszy w gabinecie to samo: "proszę nie jeść słodyczy i schudnąć". To za mało, żeby cokolwiek zmienić. Poziom cukru po posiłku nie zależy tylko od tego, czy zjadłeś coś słodkiego. Zależy od tego: - ile węglowodanów było w tym posiłku, - czy towarzyszyło im białko, tłuszcz i błonnik, - w jakiej kolejności zjadłeś poszczególne składniki, - o której godzinie jadłeś i co jadłeś wcześniej, - jak przygotowana była potrawa (rozgotowany makaron zachowuje się inaczej niż al dente), - czy po posiłku usiadłeś w fotelu, czy poszedłeś na spacer. Dwa posiłki o tej samej kaloryczności potrafią dać zupełnie inny wynik na glukometrze. Dlatego dieta w cukrzycy nie jest listą produktów zakazanych - jest sposobem układania talerza.

Dlaczego sam dzienniczek pomiarów to za mało

Wizyta u diabetologa trwa kilkanaście minut. W tym czasie lekarz musi przejrzeć wyniki, ocenić stan zdrowia, wypisać leki i skierowania. Patrzy na kolumnę liczb: 180, 210, 165. Widzi problem i najczęściej reaguje jedynym narzędziem, jakie ma pod ręką na tej wizycie - korektą dawki. Ale liczba sama w sobie nic nie tłumaczy. Dopiero pytanie "po czym była ta 210?" prowadzi do rozwiązania. Bardzo często okazuje się, że winowajcą jest coś, co pacjent uważał za zdrowe: sok owocowy do śniadania, płatki "fit", banan na czczo, kanapka z dżemem bez cukru, zupa zabielana i chleb do niej. Moja praca zaczyna się dokładnie tam, gdzie kończy się dzienniczek. Analizuję nie wynik, tylko posiłek, który go wywołał. To jest różnica między leczeniem cyfry a leczeniem przyczyny.

Co realnie daje dobrze dobrana dieta

Stabilniejsze glikemie. Mniej gwałtownych skoków po posiłkach i mniej spadków między nimi. To pierwsza rzecz, która się zmienia - często w ciągu 2-3 tygodni. Możliwość zmniejszenia dawek leków. Gdy posiłki przestają generować wysokie wyrzuty glukozy, dotychczasowe dawki zaczynają być za duże. Decyzję o ich zmianie zawsze podejmuje lekarz prowadzący - moim zadaniem jest doprowadzić Cię do momentu, w którym ta rozmowa z diabetologiem staje się możliwa. Spadek masy ciała. Mniejsze dawki insuliny i stabilny cukier ułatwiają chudnięcie, a niższa waga poprawia wrażliwość na insulinę. To działa w obie strony i samo się napędza. Ochrona narządów. Nerki, oczy, nerwy obwodowe, serce i naczynia - to one płacą rachunek za lata wysokich glikemii. Każdy miesiąc lepiej wyrównanego cukru realnie odsuwa w czasie retinopatię, neuropatię i chorobę nerek. Tego nie widać z dnia na dzień, ale to jest właściwy powód, dla którego warto się tym zająć. Powrót do normalnego życia. Więcej siły, mniej senności po jedzeniu, lepszy sen, powrót do spacerów, do ogrodu, do wnuków.

Wiek nie jest przeszkodą

Słyszę to bardzo często: "pani Ewo, ja mam 78 lat, na co mi teraz dieta". To nieporozumienie. U osoby starszej dobrze ułożone żywienie daje efekty szybciej, nie wolniej - bo zmiany są zwykle większe niż u trzydziestolatka, który i tak jadł w miarę rozsądnie. Prowadzę pacjentów po 70. i po 80. roku życia, którzy dzięki zmianie sposobu jedzenia zmniejszyli dawki insuliny, zrzucili nadmiar kilogramów i wrócili do aktywności, z której już zdążyli zrezygnować. U seniorów pilnuję przy tym rzeczy, o których często się zapomina: żeby nie doszło do niedożywienia białkowego, żeby nie zabrakło wapnia i witaminy D, żeby posiłki były łatwe do przygotowania i do pogryzienia, i żeby nie kolidowały z pozostałymi lekami. Dieta ma pomagać, nie być kolejnym obowiązkiem.

Jak układam jadłospis

Nie dostaniesz ode mnie gotowca z internetu. Dla każdego pacjenta ustalam indywidualne wartości odżywcze - ilość i rozkład węglowodanów w ciągu dnia, podaż białka, rodzaj tłuszczów, błonnik - dopasowane do: - typu cukrzycy i przyjmowanych leków, - wyników badań i chorób towarzyszących (nadciśnienie, nerki, tarczyca, cholesterol), - wieku, masy ciała i poziomu aktywności, - tego, co faktycznie lubisz jeść i co potrafisz ugotować, - rytmu dnia, budżetu i tego, czy gotujesz dla siebie, czy dla całej rodziny. Zależy mi na tym, żeby jadłospis był prosty. Produkty ze zwykłego sklepu, potrawy do zrobienia w kilkanaście minut, jasne zamienniki. Dieta, której nie da się utrzymać przez rok, nie jest dietą leczniczą - jest tylko chwilowym wysiłkiem.

Trzy rzeczy, które możesz zmienić już jutro

Zanim się spotkamy, wypróbuj to: 1. Zmień kolejność na talerzu. Najpierw warzywa i białko, dopiero na końcu ziemniaki, kasza czy pieczywo. Ten sam posiłek, inny wynik po godzinie. 2. Nigdy nie jedz węglowodanów samotnie. Owoc, kromka chleba, kawałek ciasta - zawsze w towarzystwie białka lub tłuszczu (jogurt naturalny, jajko, orzechy, ser). Samotny węglowodan to najszybsza droga do skoku glikemii. 3. Zapisuj nie tylko wynik, ale też posiłek. Obok liczby dopisz, co zjadłeś. Po tygodniu sam zobaczysz, które potrawy Cię rozstrajają. Przynieś taki dzienniczek na wizytę - to najcenniejszy dokument, jaki możesz mi pokazać.

Ważne: dawek leków nie zmienia się samodzielnie

Gdy zmieniasz sposób jedzenia, zapotrzebowanie na insulinę i leki doustne potrafi spaść dość szybko. Jeśli dawka zostanie ta sama, pojawia się realne ryzyko niedocukrzenia. Dlatego przy zmianie diety obowiązują dwie zasady: częstsze pomiary w pierwszych tygodniach oraz kontakt z lekarzem prowadzącym, gdy wyniki zaczynają wyraźnie spadać. Ja przygotowuję żywienie i podpowiadam, na co zwracać uwagę - decyzja o dawkach należy do Twojego diabetologa. Ta współpraca działa najlepiej, gdy obie strony wiedzą, co się dzieje.

Zacznijmy od Twojego talerza

Jeśli od lat słyszysz tylko "proszę uważać na cukier", a wyniki i dawki idą w górę - to nie jest Twoja wina. Nikt nie pokazał Ci, jak to poukładać. Zapraszam do gabinetów MED LINE w Częstochowie, Myszkowie, Lublińcu, Kłobucku i Aleksandrii Drugiej. Umówimy się na spokojną rozmowę, przeanalizujemy Twoje wyniki i dotychczasowe posiłki, a potem ułożymy plan, który da się utrzymać. Telefon: 883 110 000